Omgekomen militairen van de strijd om steenfabriek De Leeuwerik herdacht
Over het algemeen verloopt een bezoek aan een geadopteerd graf tamelijk onopgemerkt. Iemand loopt over de begraafplaats, kijkt even rustig rond, leest een aantal van de opschriften op de grafstenen, legt misschien een bloem bij het graf van de geadopteerde soldaat en vertrekt weer.
En soms is er dan opeens een kleine ceremonie. Op vrijdag 24 oktober gebeurde dit voor het eerst sinds de recente oprichting van de Stichting Adoptiegraven Mierlo. Aanleiding was de bevrijding van Best, precies 81 jaar geleden. Er werd een heel specifieke groep Schotse militairen herdacht: 32 jonge mannen die op één dag omkwamen bij de slag om steenfabriek De Leeuwerik in Best. Loek van den Hurk (89) nam het initiatief voor de herdenking.
Half september 1944 werd Loek, samen met zijn ouders en de rest van het gezin (“We waren met z’n zessen”) uit de schuilkelder onder zijn ouderlijk huis gejaagd door een aantal Duitse militairen. Ze woonden bij de steenfabriek die niet veel later het decor zou worden van een hevige strijd. Pas na de bevrijding kon het gezin terugkeren. De lichamen van de omgekomen soldaten lagen nog op het slagveld. “Ze waren heel ondiep begraven”, vertelt Loek.
“Om ieder lichaam was een ondiepe goot gegraven om het regenwater af te voeren. Met de aarde die uit die goten kwam, werden de lichamen bedekt”. Met een aantal vriendjes zorgde Loek ervoor dat de aarde zo nodig werd aangevuld. “Toen voelde ik daar niet zo heel veel bij, maar nu kan het me behoorlijk emotioneren.”
In 1945 werden de lichamen herbegraven op het ereveld in Mierlo. Van de 32 militairen die omkwamen bij de strijd om de steenfabriek waren er dit jaar twintig al geadopteerd. Loek besloot de resterende twaalf graven te adopteren. Zijn doel is om de graven ‘door te geven’. “Ik zou graag zien dat deze graven geadopteerd worden door mensen in de wijk De Leeuwerik. Zij wonen op de plek waar deze mannen zijn omgekomen. Het zou mooi zijn als op deze manier de geschiedenis levend gehouden wordt”, vertelt hij.
Samen met twee vertegenwoordigers van Erfgoedstichting Dye Best uit Best kwam Loek van den Hurk op 24 oktober jl. naar Mierlo om de twaalf jonge mannen te herdenken. Dit deden ze met het plaatsen van speciale herdenkingskruisjes en het leggen van rozen bij de graven. Ook las Loek een speciaal gedicht voor. Om de kleine herdenking extra op te luisteren werden de mannen ontvangen door vicevoorzitter Paul van der Valk van de Stichting Adoptiegraven Mierlo. Door de Geldropse piper Els van Wijk werden enkele Schotse liederen gespeeld.
Reportage en foto’s: Marnica Schipper, SAGM Media, 30 oktober 2025